Od koszar do miejskich zasobów. Roman Asynger o kulisach przejęcia poradzieckiego majątku w Strzegomiu [FOTO]

W 2026 roku minie 35 lat od wyjazdu wojsk radzieckich stacjonujących w Strzegomiu. Roman Asynger, który był członkiem zespołu opracowującego plan przejęcia i zagospodarowania nieruchomości po armii radzieckiej wspomina, że Rosjanie przebywali w mieście przez 35 lat, od 1956 do 1991 roku.

- W 1991 roku wojewoda wałbrzyski wyznaczył pełnomocnika, aby przejąć obiekty opuszczone przez armię sowiecką po jej powrocie do Federacji Rosyjskiej. 1 sierpnia 1991 roku ówczesne władze przejęły poradziecki kompleks wojskowy w Strzegomiu. Obejmował on 17 obiektów, w tym 74 mieszkania (15 przekazano Ministerstwu Obrony Narodowej), poligon leśny o powierzchni 4,28 ha również dla MON oraz około 50 ha terenów poligonowych przekazano nadleśnictwu. Nie istniała wówczas żadna dokumentacja geodezyjno-kartograficzna tych terenów. Stan obiektów był zróżnicowany, jednak wiele z nich znajdowało się w bardzo złym stanie. Szczególne problemy dotyczyły budynku „leningrad”, który nie spełniał obowiązujących w Polsce norm. Można powiedzieć, że część zabudowań była wręcz w stanie katastrofalnym. Mieszkańcy pamiętają gazety w oknach i zniszczone instalacje. Zapadł też w pamięć moment wyjazdu dotychczasowych mieszkańców. Wielu z nich płakało i nie chciało wracać do swojego, w cudzysłowie, „ukochanego” kraju – opowiadał Roman Asynger.

Irena Kowalska, ówczesna kierowniczka Referatu Infrastruktury Technicznej Urzędu Miejskiego w Strzegomiu wspomina, że zawiadomienie o opuszczeniu mienia wpłynęło do urzędu w piątek, a już w poniedziałek rano rozpoczęły się wyprowadzki. – Radzieccy lokatorzy opuszczali mieszkania w dużym pośpiechu. Wojsko pomagało wynosić sprzęty, pakowano się właściwie na podwórkach. Wszystko trwało zaledwie kilka dni. Zaraz po opróżnieniu lokali wymienialiśmy zamki we wszystkich drzwiach. Pamiętam też ogromny problem z wejściem do budynku „leningrad”, bo było tam mnóstwo pcheł i karaluchów – relacjonuje.

Warto przypomnieć, że wojska radzieckie stacjonowały na terenie ówczesnego województwa wałbrzyskiego od 1945 roku w Świdnicy, a od 1956 roku także w Strzegomiu. Kadra dowódcza z rodzinami zajmowała mieszkania i obiekty towarzyszące dzierżawione od władz polskich. W drugiej połowie lat osiemdziesiątych nasiliła się budowa nowych mieszkań i obiektów pomocniczych. Wówczas w Strzegomiu powstał m.in. budynek mieszkalny zwany „Leningradem”. Oficjalne wycofanie wojsk radzieckich z Polski nastąpiło 16 października 1990 roku, a przejmowanie mienia w województwie wałbrzyskim zakończono 21 listopada 1991 roku. Tym samym było jednym z pierwszych, z którego wycofano wojska rosyjskie. Potem rozpoczął się długi proces zagospodarowywania przejętego majątku.

Anna Stefanko

fot.: użyczone przez Romana Asyngera